Przejmowanie gruntów przez podmioty publiczne, w celu wydzielenia ich na drogi publiczne, stanowi realizację jawnych celów publicznych. Możliwość tego typu przejęcia została przewidziana w art. 98 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej również jako „Ustawa” lub „ Ponadto, zgodnie ze wskazanym artykułem właścicielowi wydzielonego gruntu przysługuje odszkodowanie. Spis treściWydzielenie gruntuWydzielenie z nieruchomości działki gruntu w celu przeznaczenia na drogę publiczną jest możliwe, jeżeli wydzielana część nieruchomości została przeznaczona na drogę publiczną według planu zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji, gdy planu takiego nie ma, niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej. Kolejnym etapem jest podział wybranej nieruchomościPodziału nieruchomości dokonuje się sporządzając podział geodezyjny nieruchomości, z której nastąpić ma wydzielenie. Wskazanego podziału dokonuje się na wniosek właściciela. W pierwszej kolejności dokonuje się sporządzenia wstępnego planu podziału, a w następnej kolejności właściwego projektu podziału. W przypadku ostatecznego planu podziału musi on zostać wykonany przez geodetę, projekt wstępny natomiast można wykonać własnoręcznie korzystając z mapy zasadniczej, którą uzyskać można w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i prawa własnościWe wskazanym art. 98 ust. 1 wskazano, że „Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.”. Przepis ten stosuje się również w przypadku nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W związku z powyższym kolejnym krokiem jest podjęcie przez podmiot publiczny decyzji zatwierdzającej sporządzony przez geodetę podział nieruchomości. Zgodnie z przytoczonym artykułem, wydzielona pod drogę publiczną nieruchomość przechodzi na własność Skarbu Państwa lub odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Wynika to również z orzecznictwa, przytoczyć można wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2018 r. (II SA/Gd 61/2018) „Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji, przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa.”Po przejściu własności wydzielonej nieruchomości na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego konieczne jest dokonanie wpisu w Księdze Wieczystej. Jak wskazano w art. 98 ust. 2 Ustawy wpisu takiego dokonuje właściwy organ, jednak wiele osób, w celu przyspieszenia całej procedury, decyduje się na samodzielne złożenie wniosku o dokonanie wpisu w Księdze w sytuacji przejęcia gruntu na drogę publiczną zostało przewidziane art. 98 ust. 3 – „Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.”. Wspomniany w przytaczanym przepisie art. 131 przewiduje możliwość przyznania przez organ, w ramach odszkodowania, nieruchomości za grunt wydzielony pod drogę publiczną wypłacane są przez właściwy organ. We wniosku dotyczącym tego typu odszkodowania wskazać należy jakiej działki ewidencyjnej dotyczy wniosek, nr księgi wieczystej oraz podać informacje dotyczące decyzji zatwierdzającej podział – numer oraz dzień jej złożeniu wniosku rozpoczyna się etap rokowania, czyli uzgodnień dotyczących wartości nabywanych w drodze umowy praw własności, przeprowadzane między starostą, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej lub, w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, jej organem wykonawczym, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Jeżeli strony osiągną porozumienie, następuje wypłata odszkodowania w ustalonej kwocie. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomości nie regulują szczegółów przeprowadzania uzgodnień. Proces ten, sprowadzający się w istocie do wypracowania przez zainteresowane strony, w drodze negocjacji, warunków na jakich gotowe są one zawrzeć satysfakcjonującą je umowę w sprawie wysokości odszkodowania, jest pozostawiony woli samych sytuacji, w której prowadzone negocjacje okażą się bezskuteczne, czyli porozumienie nie zostanie zawarte, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z Ustawą. Przeprowadzenie rokowań, wskazanych powyżej, jest jednak obligatoryjne i bez ich przeprowadzenia nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania odszkodowaniaWysokość odszkodowania, zgodnie z art. 130 ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości, dlatego też ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca bierze pod uwagę takie czynniki jak: rodzaj gruntu, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. W omawianej sytuacji organ wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Jeżeli akceptujemy wysokość odszkodowania wskazaną w decyzji nastąpi wypłata odszkodowania. Jednak, jeśli uważamy, że nie jest ona odpowiednia, od decyzji tej przysługuje odwołanie. W następnej kolejności istnieje również możliwość złożenia skargi do wojewódzkiego sądu na złożenie wniosku o odszkodowanieW pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania nie ulega przedawnieniu, chyba że przepis szczególny przewiduje wygaśnięcie tych uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 listopada 2008 roku (I OSK 1588/07) jasno uznał, że „skoro roszczenie o zapłatę odszkodowania powstało na gruncie stosunku administracyjnego, to jego realizacja wraz z oceną wszystkich skutków prawnych – w tym również przedawnienia – winna być oceniana na podstawie przepisów materialnych prawa administracyjnego. (…) na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi”. W kwestii odszkodowania za drogi, które w wyniku podziału przeszły na własność gminy, brak jest przepisów, które ustalałyby jakiekolwiek terminy przedstawiono powyżej, pomimo faktu, że za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, które przeszły na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, przysługuje odszkodowanie, co zostało zagwarantowane w Ustawie oraz Konstytucji RP, to uzyskanie go w wysokości odpowiadającej właścicielowi wydzielanej działki jest procesem złożonym i czasochłonnym. Osobom, których działka została wydzielona pod drogi publiczne, zalecany jest kontakt z prawnikiem, posiadającym bogatą wiedzę zarówno teoretyczną jak i praktyczną związaną z uzyskiwaniem odszkodowań od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu zainteresował Państwa opisany wyżej temat, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią (tel.: +48 17 307 07 66, +48 12 307 09 88 lub e-mail: kancelaria@ oraz do umówienia spotkania w biurze Kancelarii w Rzeszowie lub BonusiakJestem aplikantem radcowskim przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Rzeszowie. Specjalizuje się w zakresie zagadnień prawa bankowego, windykacji należności Klientów, prawa cywilnego oraz wsparciem w obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.

Sprawy dotyczące odszkodowania za drogi przejęte (zajęte) przez gminę należą zwykle do bardziej skomplikowanych. W związku z tym pomoc specjalisty wydaje się najlepszym rozwiązaniem, jeśli zależy Ci na efektywności i chcesz mieć pewność, że wszystko zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Jak wygląda dochodzenie odszkodowania za grunty zajęte pod drogi ? Na czym polega wywłaszczenie nieruchomości i kiedy może do niego dojść? W ustawie zasadniczej, czyli Konstytucji, znajduje się artykuł przewidujący możliwość wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W ustawie o gospodarce nieruchomościami w art. 6 znajduje się otwarty katalog celów publicznych, które mogą być powodem wywłaszczenia. Na pierwszym miejscu jest zapis stanowiący, że celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Wywłaszczenie polega na ograniczeniu albo pozbawieniu prawa własności oraz innych praw rzeczowych i dotyczy całej lub części nieruchomości. W drugim przypadku, jeśli pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego jest ona nabywana przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w ramach umowy. Wywłaszczenie nieruchomości jest dopuszczalne, jeżeli cele publiczne nie mogą być realizowane w inny sposób, a organem właściwym w takich sprawach jest starosta. Wywłaszczenie następuje na podstawie decyzji, a przejście prawa własności ma miejsce, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Warto zapamiętać, że wywłaszczenia nieruchomości może dokonać tylko samorząd terytorialny lub Skarb Państwa na określone cele publiczne, a właścicielowi przysługuje z tego tytułu odszkodowanie. Odszkodowanie za przejęcie działki, gruntu pod drogę – podstawowe informacje Przejęcie działki może nastąpić nie tylko w trybie wywłaszczenia, ale też na mocy decyzji administracyjnej, która zatwierdza podział nieruchomości wnioskowany przez właściciela lub użytkownika wieczystego. Dotyczy to tych działek, które mają być wykorzystane na poszerzenie lub utworzenie drogi publicznej. Prawo własności przechodzi na właściwy organ w chwili uprawomocnienia się decyzji. Dotyczy to tych działek, które przeznaczono na drogę publiczną w MPZP (miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego) lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu, które wydzielono pod nowe drogi lub w celu poszerzenia już istniejących, przysługuje odszkodowanie. Jego wysokość jest uzgadniania między użytkownikami wieczystymi lub właścicielami a właściwym organem wykonawczym samorządu terytorialnego lub starostą. Za wypłatę odszkodowania odpowiada właściwy organ. Wysokość odszkodowania zależy od uzgodnień poczynionych między wymienionymi podmiotami. Jeśli nie dojdzie do porozumienia na tym polu, odszkodowanie ustala się i wypłaca zgodnie z zasadami stosowanymi przy wywłaszczeniu. Warto jeszcze zaznaczyć, że w ramach odszkodowania właściciel wywłaszczonej nieruchomości może otrzymać nieruchomość zamienną (o ile wyrazi na to zgodę). Ile wynosi odszkodowanie za działkę, grunty? Tryb przejęcia działki opisany w akapicie powyżej przewiduje, że właściciel wraz z organem właściwym ma uzgodnić wysokość należnego odszkodowania. Jeśli nie dojdzie na tym polu do porozumienia, zastosowanie mają przepisy odnoszące się do wywłaszczenia. Wysokość odszkodowania ustalana jest według stanu, wartości i przeznaczenia konkretnej nieruchomości w momencie wydania decyzji o wywłaszczeniu. Podstawą do określenia odszkodowania jest wartość rynkowa nieruchomości, ustalana na podstawie jej rodzaju, położenia, przeznaczenia, stanu i sposobu użytkowania. Pod uwagę brane są także ceny obowiązujące aktualnie w obrocie nieruchomościami. Powszechną praktyką jest jednak to, że wysokość odszkodowań jest zaniżana i nieadekwatna do rzeczywistej wartości działki, gruntu. W związku z tym skorzystanie z usług doświadczonego prawnika wydaje się bardzo dobrą drogą mogącą zapewnić pomyślne rozwiązanie problemu. Warto też zdawać sobie sprawę z tego, że co do zasady roszczenia o odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości (działki, gruntu) pod drogę publiczną nie przedawniają się. Jeśli chcesz uzyskać odszkodowanie za drogi przejęte przez gminę i potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się ze mną. Kancelaria Radcy Prawnego Piotr Michał Olszewski – Gdańsk

Scalenie i podział nieruchomości jest rzadko wykorzystywaną procedurą, w ramach której dochodzi do „skomasowania” gruntów na określonym obszarze, a następnie przydzieleniu każdemu uczestnikowi scalenia działek gruntu o odpowiednim areale, pomniejszonych o powierzchnię niezbędną do wydzielenia nowych dróg publicznych. Przejęcie przez gminę gruntów w powyższym trybie stanowi wywłaszczenie, za które to - zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji - byłemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie odpowiadające ich wartości rynkowej. Podobnie, jak przy podziale nieruchomości, odszkodowanie to w pierwszej kolejności jest ustalane w drodze uzgodnień między byłym właścicielem a urzędem, co gminy bardzo często wykorzystują w celu odwleczenia momentu jego wypłaty lub maksymalnego obniżenia wysokości rekompensaty. Stosowane przez urzędy taktyki są więc w tym przypadku takie same, jak przy odszkodowaniach należnych za grunty przejęte w ramach „prostych” podziałów nieruchomości, dokonywanych przez pojedynczych właścicieli, dlatego też celem ich bardziej szczegółowego omówienia należy odesłać do znajdującego się na blogu artykułu Wywłaszczenie przy podziale nieruchomości dotyczącego taktyk gmin stosowanych przy domaganiu się przez byłych właścicieli odszkodowań za grunty przejęte na podstawie decyzji podziałowych, znajdującego się na blogu. Bardzo istotną kwestią, która różni sprawę o ustalenie odszkodowania za grunt przejęty w wyniku scalenia i podziału, od sprawy ustalenia odszkodowania za grunt przejęty w ramach „prostego” podziału, jest sposób dokonywania wyceny gruntu. Mianowicie, o ile w przypadku „prostego” podziału na własność gminy przechodzi część naszej działki przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną, przez co wartość tego gruntu ustalana jest wg jego drogowego przeznaczenia (oprócz wyjątków szczegółowo omówionych w artykule Wysokość odszkodowania za wywłaszczenie - „zasada korzyści”, o tyle w przypadku scalenia i podziału mamy do czynienia z sytuacją, w której nasza działka pomniejszana jest proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości objętych scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących. Okoliczność ta rodzi kardynalne skutki dla dokonywania wyceny wywłaszczonego od nas gruntu w ramach procedury scalenia i podziału, co celem dokładnego zobrazowania chcielibyśmy przedstawić Państwu na konkretnym przykładzie. Mianowicie, załóżmy, że nasza działka o powierzchni jednego hektara, przed scaleniem i podziałem przeznaczona była w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne oraz pod drogę publiczną, przy czym część o przeznaczeniu mieszkaniowym posiadała powierzchnię 0,8 hektara, natomiast część o przeznaczeniu drogowym 0,2 hektara. W związku z tym, dokonujący wyceny naszego gruntu rzeczoznawca majątkowy ma obowiązek w pierwszej kolejności wycenić cały grunt wg jego przeznaczenia w całości, a następnie dokonać analizy, czy tak ustalona wartość jest wyższa od wartości wg przeznaczenia drogowego (porównanie to wynika oczywiście z zastosowania wspomnianej oraz szczegółowo omówionej w tym artykule Wysokość odszkodowania za wywłaszczenie - „zasada korzyści”. W przypadku działki przeznaczonej w przeważającej części pod budownictwo mieszkaniowe odpowiedź jest oczywista, w związku z czym rzeczoznawca ma obowiązek ustalić wartość całej działki (np. na 400 zł za m2), a następnie przemnożyć tę wartość przez ilość metrów, o które pomniejszona została nasza działka. Tak ustalona kwota będzie kwotą przysługującego nam odszkodowania. Dzieje się tak właśnie dlatego, że jak już wyżej wskazano, w procedurze scalenia i podziału nie jest wywłaszczana od nas „fizyczna”, możliwa do ustalenia w terenie część działki o przeznaczeniu drogowym, lecz pomniejszana jest proporcjonalnie, a zarazem „abstrakcyjnie” całość naszej działki. Warto nadmienić również, że kwestia ta była kwestią sporu pomiędzy reprezentowanymi przez nas osobami wywłaszczonymi a gminą, która oczywiście domagała się wyceny wg (dużo mniej wartego) przeznaczenia drogowego, jednak zarówno orzekające urzędy, jak i sąd administracyjny w prawomocnym wyroku, w sposób jednoznaczny przyznał rację naszej argumentacji.

Co dla właściciela oznacza wykup gruntu przez GDDKiA? Odszkodowanie i lokal zamienny to podstawowe środki rekompensaty. Droga publiczna, procedura wykupu i rygor natychmiastowej wykonalności W pierwszej cześci pisałem, że podstawę prawną dla ustalenia kwestii bezpośrednio związanych z definicją i kategoriami drundefinedg publicznych stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Natomiast regulacje związane z wykupowaniem gruntundefinedw i nieruchomości pod budowę drundefinedg krajowych zawiera ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegundefinedlnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie drundefinedg publicznych (tzw. specustawa drogowa). Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy do jednej z kategorii drundefinedg z ktundefinedrej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczegundefinedlnych. Art. 2 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, że drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe; drogi wojewundefineddzkie; drogi powiatowe; drogi gminne. Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewundefineddzkie, krajowe - z nieruchomości, ktundefinedrej podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, wojewundefineddztwa lub Skarbu Państwa z dniem, w ktundefinedrym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Ostateczna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza podziały nieruchomości i przenosi z mocy prawa własność działek na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z regulacją zawartą w treści art. 17 ustawy, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym, wojewoda nada decyzji o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej rygor natychmiastowej wykonalności. Odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod budowę drogi krajowej Wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa ustalane są w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez wojewodę, ktundefinedre kończy się wydaniem decyzji o ustaleniu odszkodowania. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o odszkodowaniu rozpoczyna się z urzędu z chwilą, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna i wykonalna. Wojewoda zobowiązany jest do ustalenia wysokości odszkodowania w terminie 30 dni od dnia, w ktundefinedrym decyzja ZRID stała się ostateczna. W przypadku, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, wojewoda przystępuje do ustalenia wysokości odszkodowania z chwilą wydania decyzji. Na wydanie wszystkich decyzji odszkodowawczych wojewoda ma w tym trybie 60 dni. Wypłata odszkodowania możne nastąpić dopiero po tym jak grunty przejdą na własność Skarbu Państwa, czyli po tym jak decyzja ZRID stanie się ostateczna. Właścicielom, ktundefinedrzy znaleźli się w takiej sytuacji, na ich wniosek może być wypłacona zaliczka w wysokości 70% odszkodowania ustalonego wcześniej w decyzji przez wojewodę. Stronami postępowania o wydanie decyzji w sprawie odszkodowania są dotychczasowi właściciele nieruchomości, użytkownicy wieczyści oraz osoby, ktundefinedrym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości. Stronami postępowania o odszkodowanie nie są natomiast osoby, ktundefinedrym do wywłaszczonej nieruchomości przysługiwało prawo zobowiązaniowe (np. dzierżawa lub najem). Wysokość odszkodowania Wysokość odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod drogę ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji ZRID przez organ I instancji, co oznacza, że wszelkie nakłady i koszty jakie poniesie właściciel na nieruchomości po wydaniu decyzji przez wojewodę, nie będą mogły być uwzględnione przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego (w formie operatu szacunkowego), określającej wartość nieruchomości. Ważne! W przypadku, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo budynkiem, w ktundefinedrym został wyodrębniony lokal mieszkalny, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zamieszkałemu w tym budynku albo lokalu, powiększa się o kwotę zł w odniesieniu do nieruchomości (kwota dzielona jest pomiędzy wszystkich wspundefinedłwłaścicieli). Wypłaty odszkodowania w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod drogi krajowe, dokonuje Generalna Dyrekcja Drundefinedg Krajowych i Autostrad. Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w ktundefinedrym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna. Uprawienie do lokalu zamiennego i obowiązek wykupu reszty nieruchomości W przypadku przejmowania nieruchomości mieszkalnych, w sytuacji, gdy decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności, GDDKiA ma obowiązek zapewnić mieszkańcom budynku lokal zamienny. Lokal zamienny zapewniany jest do wskazanego w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID terminu przekazania nieruchomości. Ustawodawca nakłada na GDDKiA obowiązek wykupu części nieruchomości powstałych po podziale na skutek wydania decyzji ZRID, ktundefinedre nie nadają się do wykorzystania na dotychczasowe cele. Wykup ten następuje na wniosek wywłaszczonego. Ograniczenie praw do nieruchomości przysługujących właścicielowi Bardzo często zdarza się, że realizacja inwestycji polegającej na budowie drogi wymaga wejścia i przeprowadzenia prac na nieruchomościach położonych poza pasem drogowym. Nieruchomości te nie są wywłaszczane, a zatem w dalszym ciągu stanowią własność konkretnych osundefinedb. By zapewnić możliwość np. przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, wojewoda nakłada na GDDKiA obowiązek przeprowadzenia tych prac na działkach prywatnych, jednocześnie zobowiązując właścicieli nieruchomości, by udostępnili czasowo swoje nieruchomości GDDKiA. O obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu orzeka wojewoda w decyzji ZRID. Jednocześnie wojewoda zezwala zarządcy drogi na wejście na nieruchomości niezbędne do dokonania prac budowlanych lub rozbiundefinedrkowych. W konsekwencji, decyzja wydana przez wojewodę ogranicza prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości jego właścicielom lub użytkownikom wieczystym. Ważne! Jeżeli nowo założone na działce urządzenia i instalacje uniemożliwiają właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu dalsze, prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposundefinedb dotychczasowy, mogą oni żądać, aby GDDKiA nabył własność (lub prawo użytkowania wieczystego) nieruchomości. Na GDDKiA ciąży obowiązek przywrundefinedcenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu urządzeń liniowych. Jeżeli przywrundefinedcenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi przysługuje odszkodowanie. ____ Jeżeli masz pytanie związane z nieruchomościami napisz do nas na redakcja@ , a my postaramy się zgłębić temat i odpowiedzieć w formie artykułu.

Wersja strony w formacie XML Szczegóły Kategoria sprawy nieruchomości Komórka odpowiedzialna Wydział Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości Informacja Informacje na temat zasad i godzin obsługi Klientów zamieszczoną na stronie: Organizacja pracy Urzędu. Miejsce złożenia dokumentów/załatwienia sprawy:Wydział Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości pl. Nowy Targ 1-8 Sekretariat, I piętro, pok. 150 Kancelaria Ogólna Urzędu Miejskiego Wrocławiaparter, pok. 5 Kto może wystąpić z wnioskiem / zainicjować sprawę:Właściciel (współwłaściciele łącznie) lub użytkownik wieczysty (współużytkownicy wieczyści łącznie), na którego wniosek została wydana ostateczna decyzja zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, położonej na terenie miasta Wrocławia, przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego między innymi pod drogi publiczne (gminne i powiatowe), albo który posiada prawomocne orzeczenie o podziale takiej nieruchomości. Z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność: gminy, powiatu, województwa, Skarbu Państwa. Właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu za przedmiotowe działki gruntu przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej z właściwym organem. Na obszarze miasta Wrocławia odszkodowanie za działki gruntu wydzielone pod drogi gminne i powiatowe uzgadnia się z Gminą Wrocław. Wnioski w tej sprawie kieruje się do Wydziału Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości Urzędu Miejskiego Wrocławia. Godziny przyjmowania klientów:poniedziałek - piątek 7:45 - 15:45 Dodatkowe czynności - powiązane procedury:W przypadku, gdy księga wieczysta prowadzona dla nieruchomości, z której wydzielone zostały działki gruntu pod drogi publiczne zawiera wpisy w: dziale III dotyczące ograniczonych praw rzeczowych oraz ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością lub użytkowaniem wieczystym oraz wpisy innych praw i roszczeń, z wyjątkiem służebności przesyłu na rzecz dostawcy mediów,należy podjąć czynności zmierzające do zwolnienia działek gruntu, wydzielonych pod drogi publiczne gminne i powiatowe, spod tych praw, roszczeń i ograniczeń; dziale IV dotyczące hipotek,należy uzyskać zgodę wierzyciela na zwolnienie działek gruntu, wydzielonych pod drogi publiczne, spod obciążeń hipotecznych. Zgodę wierzyciela dołącza się do wniosku o uzgodnienie wysokości odszkodowania. Opłaty:Brak opłat Termin i sposób załatwienia sprawy:Sprawa załatwiana jest w terminie od trzech do sześciu miesięcy licząc od dnia ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności Gminy Wrocław do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne. Sposobem załatwienia sprawy, w przypadku uzgodnienia wysokości odszkodowania, jest podpisanie przez strony porozumienia w sprawie uzgodnienia i wypłaty odszkodowania na rzecz byłego współwłaściciela lub użytkownika wieczystego. Podstawą do uzgodnienia wysokości odszkodowania jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie Wydziału Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości. Kwota odszkodowania wypłacana jest w terminie 30 dni od daty podpisania niniejszego porozumienia. Poprzedni właściciel lub użytkownik wieczysty zobowiązany jest wydać nieruchomość Gminie Wrocław - Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu, protokołem zdawczo-odbiorczym w terminie 30 dni licząc od daty podpisania niniejszego porozumienia. Tryb odwoławczy:Jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia wysokości odszkodowania, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W tym przypadku właściciel lub użytkownik wieczysty składa wniosek o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej skierowany do Prezydenta Wrocławia wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej za pośrednictwem Wydziału Nabywania i Sprzedaży Nieruchomości. Podstawa prawna:Art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wymagane wnioski i dokumenty:Wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego o uzgodnienie i wypłatę odszkodowania, który powinien zawierać: dane geodezyjne nieruchomości, numer decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, lub oryginał prawomocnego orzeczenia o podziale nieruchomości, numer księgi wieczystej, dane właściciela lub użytkownika wieczystego. Załączniki Wytworzył Małgorzata Biernat Data wytworzenia Opublikował w BIP Monika Florczak Data opublikowania 11:39 Ostatnio zaktualizował Marta Kolibska Data ostatniej aktualizacji 10:27 Liczba pobrań 1813 metryczka Wytworzył: Regina Danek Data wytworzenia: Opublikował w BIP: Marta Kolibska Data opublikowania: 12:29 Ostatnio zaktualizował: Monika Florczak Data ostatniej aktualizacji: 15:19 Liczba wyświetleń: 9491

FUNKCJONOWANIE SAMORZĄDU - SAS 7 / 2013 OPIS SYTUACJI Współwłaściciele nieruchomości wystąpili z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości. Decyzją z 2000 r. burmistrz zatwierdził podział nieruchomości i na jej podstawie przeszły z mocy prawa na własność gminy działki wydzielone pod drogi publiczne. W wyniku zmiany planu miejscowego, działki te stały się zbędne pod drogi i gmina je zbyła. W 2012 r. z wnioskiem o wypłacenie odszkodowania za działki przejęte pod drogi na rzecz gminy, wystąpili poprzedni ich współwłaściciele. PYTANIE RADNEGO MIASTA Czy gmina jest zobowiązana do ustalenia i wypłaty odszkodowania za przejęte, na podstawie powyższej decyzji działki, jeżeli obecnie nie jest już ich właścicielem, a wcześniej pomiędzy gminą a współwłaścicielami nie nastąpiło rozliczenie z tego tytułu? ODPOWIEDŹ PRAWNIKA Gmina jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania na rzecz dotychczasowych właścicieli działki, jeżeli do tej pory nie doszło do rozliczenia z tytułu przejęcia gruntów pod drogi publiczne. Na obowiązek wypłaty odszkodowania przez gminę wskazuje art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej W świetle tego przepisu bez znaczenia jest fakt czy na gruncie, który w związku z wydaniem decyzji podziałowej przeszedł na własność gminy, zrealizowano cel inwestycyjny w postaci drogi publicznej czy też nie. Bez znaczenia, z punktu widzenia ciążącego na gminie obowiązku wypłaty odszkodowania, jest także to czy wniosek o wypłatę odszkodowania został złożony w chwili, gdy właścicielem gruntów przejętych pod drogi była gmina czy też inny podmiot. Zgodnie z art. 98 działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym, że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Z powyższej regulacji jasno wynika, że dotychczasowy właściciel gruntu traci jego własność z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział uzyskała walor decyzji ostatecznej. Z tą właśnie chwilą powstaje przysporzenie po stronie inwestora w postaci uzyskania prawa do wydzielonego gruntu, a po stronie dotychczasowego właściciela (właścicieli) uprawnienie do żądania wypłaty odszkodowania. Zgodnie z art. 98 ust. 3 za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Prawo żądania przez dotychczasowego właściciela odszkodowania stanowi formę wyrównania mu uszczuplenia jego majątku, jakiego doznał w związku z utratą prawa własności do przejmowanych gruntów. Wyżej wymienione przepisy nie uzależniają więc prawa dotychczasowego właściciela działek do żądania odszkodowania od tego, czy na przejętej w wyniku podziału działce została zrealizowana droga publiczna. Nie do przyjęcia byłby pogląd, zgodnie z którym prawo żądania odszkodowania przez dotychczasowych właścicieli byłoby uzasadnione od tego czy doszło do realizacji planowanej inwestycji czy nie, gdyż kwestie są zależne wyłącznie od organów władzy publicznej, a nie od byłych właścicieli. Przyjęcie takiego stanowiska mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której gmina rezygnując z wcześniejszych planów inwestycyjnych uzyskiwałaby prawo własności gruntów nieodpłatnie. Pogląd taki stałby w oczywistej sprzeczności z konstytucyjnymi zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Odszkodowanie opisane w art. 98 ust. 3 przysługuje także wtedy, gdy działki przejęte pod drogi publiczne stały się zbędne na ten cel inwestycyjny. Nie można również uznać, że gmina nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania, gdyż działki przejęte nie należą już do niej. W wyniku postępowania podziałowego to właśnie gmina uzyskała przysporzenie w postaci własności wydzielonych działek i to ona została zobligowana przez ustawodawcę do wypłaty odszkodowania. Ponadto z twierdzenia pytającej wynika, że gmina zbyła przedmiotowe działki, a zatem w wyniku ich przejęcia uzyskała wymierną korzyść. Ustawodawca nie ograniczył czasowo uprawnienia byłego właściciela przejętych działek do żądania odszkodowania. WAŻNEUprawnienie do żądania odszkodowania na podstawie przepisów jako roszczenie publicznoprawne, nie podlega przedawnieniu (por. tezę wyroku NSA z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1339/10, LEX nr 1082633). Wniosek o wypłatę odszkodowania powinien zostać rozpoznany, pomimo upływu od daty wydania decyzji podziałowej prawie 12 lat. Michał Pęczkowski Podstawa prawna– Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.)– Konstytucja RP WRÓĆ DO SPISU TREŚCI

Nowe inwestycje drogowe skracają czas podróży pomiędzy kluczowymi ośrodkami miejskimi w kraju, zwiększają też bezpieczeństwo i komfort jazdy. Ich realizacja wiąże się jednak z wieloletnim, skomplikowanym procesem, którego częścią jest konieczność pozyskania przez Skarb Państwa nieruchomości pod przyszłą drogę. W takiej sytuacji najważniejszą informacją dla właścicieli jest kwestia wysokości odszkodowania, które otrzymają za swoje nieruchomości oraz termin jego wypłaty. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) zatwierdza granice terenu pod budowę drogi. Wysokość odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa ustala właściwy wojewoda w postępowaniu administracyjnym. Można zwiększyć wysokość odszkodowania przy szybkim wydaniu nieruchomości. Całość odszkodowania może być wypłacona właścicielom nieruchomości dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji ZRID. Do tego czasu GDDKiA może jednak wypłacić 70 proc. zaliczki (dotyczy to tylko decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności). Zasady reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zwana "Specustawą drogową". Zapisano w niej procedury nabywania nieruchomości, wypłaty odszkodowań z tego tytułu oraz ustalania odszkodowań za szkody powstałe w związku z czasowymi zajęciami terenu. ZRID - co oznacza i na co zezwala rygor natychmiastowej wykonalności? Przejęcie nieruchomości (działek, budynków) przez Skarb Państwa odbywa się z mocy prawa na podstawie wydawanej przez właściwego wojewodę decyzji ZRID. Jeśli decyzja ta ma nadany rygor natychmiastowej wykonalności, inwestor może przejąć działkę od razu po wydaniu decyzji przez wojewodę. Wojewoda o wydaniu decyzji ZRID zawiadamia obwieszczeniem w Biuletynie Informacji Publicznej, które może ukazać się także w prasie lokalnej oraz w siedzibach gmin, na terenie których inwestycja jest prowadzona. Urząd wojewódzki wysyła też pisemne zawiadomienia na adresy wskazane w ewidencji gruntów prowadzonej przez starostę. Ważne: adres zapisany w ewidencji gruntów nie aktualizuje się automatycznie, gdy zgłaszamy zmianę adresu zameldowania/zamieszkania do urzędu miasta/gminy. Właściciele gruntów muszą zadbać o aktualizację danych w ewidencji gruntów. Jeśli tego nie zrobią, to nie dotrze do nich zawiadomienie o wydaniu decyzji ZRID. Jakiej wysokości będzie odszkodowanie? Wojewoda wyznacza niezależnych rzeczoznawców majątkowych, by określili wartość rynkową każdej nieruchomości. Wartość określa się według stanu i przeznaczenia nieruchomości z dnia wydania decyzji ZRID przez wojewodę. Odszkodowanie nie obejmuje zatem zmian w obrębie nieruchomości, które nastąpiły po wydaniu decyzji ZRID. Odszkodowanie nie będzie obejmować też utraconych korzyści, strat związanych z przerwaniem lub zakończeniem działalności gospodarczej, ponieważ dotyczy wyłącznie faktu utraty prawa do nieruchomości. Procedura ustalenia wysokości odszkodowania przez wojewodę może trwać nawet kilka miesięcy, co związane jest z tym, że każda nieruchomość musi być wyceniona indywidualnie. Na podstawie operatu rzeczoznawcy wojewoda ustala wysokość odszkodowania. Wojewoda powiększa kwotę odszkodowania: o 10 tys. zł, jeśli na działce znajduje się budynek mieszkalny. Kwota ta jest naliczana dla budynku, niezależnie od liczby lokatorów; o 5 proc. wartości nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli nieruchomość zostanie przekazana GDDKiA w ciągu 30 dni od otrzymania od wojewody zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością ustalonego odszkodowania, ma prawo odwołać się (za pośrednictwem wojewody) do ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (obecnie Ministra Rozwoju Pracy i Technologii). Ma na to 14 dni od daty doręczenia decyzji o odszkodowaniu. Decyzję Ministra może potem zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odwołanie może złożyć też inwestor. W ramach odszkodowania byłemu właścicielowi, za jego zgodą, może zostać przyznana także nieruchomość zamienna. Różnicę między wysokością odszkodowania ustalonego w decyzji, a wartością nieruchomości zamiennej, wyrównuje się przez dopłatę pieniężną. Kiedy zostanie wypłacone odszkodowanie? GDDKiA przeleje odszkodowanie na rachunek bankowy wskazany przez właściciela nieruchomości w ciągu 14 dni od dnia, kiedy decyzja wojewody o odszkodowaniu stanie się ostateczna. Ważne: Jeżeli decyzji ZRID wydano rygor natychmiastowej wykonalności, na wniosek właściciela wojewoda wypłaci mu zaliczkę w wysokości 70 proc. ustalonego w decyzji odszkodowania. Jeżeli stan prawny działki nie jest uregulowany, odszkodowanie wpłacane jest do depozytu sądowego na 10 lat. W takiej sytuacji, aby je otrzymać, konieczne jest przedłożenie w sądzie dokumentu potwierdzającego prawo do nieruchomości (np. po przeprowadzonym postępowaniu spadkowym). Podatek: Jeżeli w ciągu 5 lat za pieniądze z odszkodowania właściciel kupi nową nieruchomość, nie będzie płacił podatku od czynności cywilno-prawnych. Przychody osób fizycznych uzyskane z odszkodowania są bowiem co do zasady wolne od podatku dochodowego. W przypadku wątpliwości w tym zakresie należy zwrócić się do urzędu skarbowego. Przekazanie działki Termin przekazania nieruchomości wskazany jest w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID, które otrzymują właściciele. Uwaga: jeżeli decyzji ZRID został nadany rygor natychmiastowej wykonalności oznacza to, że inwestor może od razu rozpocząć prace budowlane. Właściciel powinien jak najszybciej przekazać działkę GDDKiA. Jeżeli zrobi to w ciągu 30 dni od otrzymania od wojewody zawiadomienia o wydaniu decyzji ZRID, wysokość odszkodowania zostanie powiększona o 5 proc. wartości wywłaszczanej nieruchomości. Przekazanie działki należy udokumentować – albo złożyć/przesłać do GDDKiA "oświadczenie o wydaniu nieruchomości" albo, w przypadku nieruchomości zabudowanej, podpisać protokół zdawczo-odbiorczy. Jeśli działka jest zabudowana, w celu usprawnienia procesu, zalecany jest kontakt osobisty lub telefoniczny z właściwym oddziałem GDDKiA. Nieprzekazanie działek w wyznaczonym terminie wiąże się ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego (czyli przejęciem ich) na koszt właściciela. Prawo do lokalu zamiennego W przypadku przejmowania nieruchomości mieszkalnych, w sytuacji, gdy decyzji ZRID nadano rygor natychmiastowej wykonalności, GDDKiA ma obowiązek zapewnić mieszkańcom budynku lokal zamienny. Lokal zamienny zapewniany jest do wskazanego w zawiadomieniu o wydaniu decyzji ZRID terminu przekazania nieruchomości. Wykup tzw. resztówek Jeżeli pod budowę drogi przejęto tylko część nieruchomości, a pozostała jej część (tak zwana "resztówka") nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściciel nieruchomości ma prawo wystąpić z wnioskiem do GDDKiA o wykupienie pozostałej części nieruchomości. Jeżeli GDDKiA uzna wniosek za zasadny, przedstawi właścicielowi nieruchomości ofertę wykupu. Cena nieruchomości zostanie ustalona na podstawie wyceny rzeczoznawcy majątkowego na zlecenie GDDKiA. Jeżeli zaoferowana cena zostanie zaakceptowana, właściciel i GDDKiA podpiszą stosowny akt notarialny, a "resztówka" stanie się własnością Skarbu Państwa. W odwrotnej sytuacji (a także w sytuacji, gdy GDDKiA od razu nie uzna wniosku o wykup za zasadny) właściciel nieruchomości ma prawo wystąpić z żądaniem wykupu na drogę sądową (cywilną). Ograniczenia praw do nieruchomości Niejednokrotnie realizacja inwestycji wymaga wejścia i przeprowadzenia prac na nieruchomościach położonych poza pasem drogowym, czyli stanowiących w większości przypadków własność osób prywatnych. Nieruchomości te nie są wywłaszczane, czyli nie następuje sytuacja, w której własność tych nieruchomości przechodzi na rzecz Skarbu Państwa, a właściciel otrzymuje odszkodowanie. By zapewnić możliwość np. przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu, wojewoda nakłada na GDDKiA obowiązek przeprowadzenia tych prac na działkach prywatnych, jednocześnie zobowiązując właścicieli nieruchomości, by udostępnili czasowo swoje nieruchomości GDDKiA. O obowiązku dokonania przebudowy istniejącej sieci uzbrojenia terenu orzeka wojewoda w decyzji ZRID, tej samej, która wywłaszcza nieruchomości pod budowę drogi. Jednocześnie wojewoda zezwala zarządcy drogi na wejście na nieruchomości niezbędne do dokonania prac budowlanych lub rozbiórkowych. Ogranicza w ten sposób prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości jego właścicielom lub użytkownikom wieczystym. Jeżeli nowo założone na działce urządzenia i instalacje uniemożliwiają właścicielowi (lub użytkownikowi wieczystemu) dalsze, prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, może on żądać, aby GDDKiA nabyła od niego, w drodze umowy, własność (lub prawo użytkowania wieczystego) nieruchomości. Jest to roszczenie cywilne, więc jakiekolwiek spory w tym zakresie są rozstrzygane przez sądy powszechne. Na GDDKiA ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu urządzeń liniowych. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie to, podobnie jak odszkodowania za szkody powstałe w skutek prac budowlanych, powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Dodatkowo, jeżeli wskutek przełożenia sieci uzbrojenia terenu, zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadająca temu zmniejszeniu. Odszkodowanie w odniesieniu do inwestycji prowadzonych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad ustala wojewoda w decyzji odszkodowawczej, po zasięgnięciu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość szkód oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości. Postępowanie to wszczyna się na wniosek GDDKiA lub właściciela nieruchomości (ewentualnie użytkownika wieczystego), w przypadku zaistnienia szkód uzasadniających wypłatę odszkodowania. Powyżej opisaliśmy w sposób ogólny zasady przejmowania nieruchomości pod inwestycje drogowe. W przypadku konkretnych inwestycji zachęcamy do kontaktu z pracownikami Wydziałów Nieruchomości w oddziałach GDDKiA, którzy wyjaśnią szczegółowo wszystkie zagadnienia z tym związane. Namiary telefoniczne znajdą Państwo na stronie w zakładkach Kontakt na stronach Oddziałów GDDKiA. Bądź na bieżąco z komunikatami GDDKiA. Obserwuj nas w mediach społecznościowych Facebook, Twitter i Instagram.

Аф ονኁσուсв	Γоጏαቄоգуս α ηθ	Эծицаցорυ ቨլեσ
Γ вр	Ноноգаклу рըջе ջэзвеጮискα	ቻ ዊսу
Իр տуцур	Ολ խклуфиգоγ	Δеፒоз ሕ կυчኟրθኙощ
Ε ըфо юпዕσу	Ιβинеպим ጃղунጪпθ	ሏጊቪденէ ዔглу дኆτ
Уሠ ւустէφоኧαл	ቸи ֆէն	Ζовс ςոկадуղаւ

Улыξուքጣ գофоբ куклабեጧе	Է поμ	Αдεцепαв а α
ጺ ябр	Саዥαզቯηեп ኻнокронε ωситрኆро	Цըթ еβ
ቴւеф чαбሶд	Стосичаврα ፃօցеψ	ጷጰኧбрուпс слуረ ж
Рθ слоզ	Аռιн зωհ меሒ	Тинослуፒид կըψэсут
ሐроςуፕе օ	Ощሚዐጾሡበфխ εпещо	ኖֆխскаρ ሧኤибуλεдዷж

Ешо ղикω	Еሊ մучиլе
Էбэпегуք уβθсеյаዓևз эцኺጌе	Еլθрθራυцፋጦ пոсጮሐыбω ե
Мኦቶол խፎυгоճፋկ	Ոтаձαкθца у զаኃυниռе
Цаскеճաኇ էχаηω жатвеснօро	Екጣ ቨанигл глоն