Oczyszczanie ścieków – czyli jak to działa. Poniższy opis obrazuje kolejne etapy oczyszczania nieczystości, tak aby do środowiska trafiła z powrotem czysta, spełniająca normy woda. Ścieki surowe dopływające do oczyszczalni z sieci kanalizacji sanitarnej oraz ścieki ze zbiornika retencyjnego ścieków dowożonych / pompowni ścieków dowożonych kierowane są do bloku mechanicznego oczyszczania ścieków w postaci sitopiaskownika i opcjonalnie płuczki piasku zlokalizowanego w budynku mechanicznego oczyszczania ścieków, oraz odwadniania i higienizacji osadu. W sitopiaskowniku ścieki kierowane są na sito bębnowe separujące zanieczyszczenia stałe (skratki), które po wypłukaniu i sprasowaniu transportowane są na zewnątrz (do szczelnego pojemnika na odpady). Następnie pozbawione skratek ścieki przepływają do piaskownika, gdzie usuwana będzie zawiesina mineralna (piasek), która po wypłukaniu transportowana będą na zewnątrz (do szczelnego pojemnika na odpady). Opcjonalnie piasek z piaskownika transportowany będzie do oddzielnej płuczki, a z niej na zewnątrz (do szczelnego pojemnika na odpady). Po oczyszczeniu mechanicznym ścieki odpływają kanałem grawitacyjnym do pompowni ścieków wyposażonej w trzy pompy zatapialne, które poprzez układ rurociągów tłocznych z armaturą odcinającą i zwrotną przetaczają napływające ścieki do reaktora biologicznego lub do zbiornika retencyjnego. Skierowanie ścieków oczyszczonych mechanicznie do reaktora biologicznego lub do zbiornika retencyjnego umożliwia komora rozdziału wyposażona w układ rurociągów tłocznych z armaturą odcinającą i przepływomierzem. Zadaniem zbiornika retencyjnego jest buforowanie ścieków oczyszczonych mechanicznie w okresach zwiększonego dopływu ścieków surowych do oczyszczalni (zwłaszcza w trakcie nasilonych opadów atmosferycznych i roztopów), co chroni reaktor biologiczny przed przeciążeniem. Zbiornik retencyjny wyposażony jest w mieszadło zatapialne oraz dwie pompy zatapialne, które przez układ rurociągów tłocznych z armaturą odcinającą i zwrotną stopniowo przetłaczać będą zgromadzone ścieki do reaktora biologicznego. Biologiczne oczyszczanie ścieków prowadzone jest w oparciu o procesy biochemiczne zachodzące w nisko obciążonym osadzie czynnym, prowadzone w strefach o różnej podaży tlenu. Reaktor biologiczny złożony jest z komory rozdziału oraz dwóch bliźniaczych ciągów technologicznych. W skład pojedynczego ciągu technologicznego wchodzić będzie strefa niedotleniona (denitryfikacji) oraz strefa napowietrzania (nitryfikacji). Komora rozdziału wyposażona jest w krawędzie przelewowe oraz zastawki naścienne, strefy niedotlenione (denitryfikacji) wyposażone będą w mieszadła zatapialne, a strefy napowietrzania (nitryfikacji) wyposażone są w systemy napowietrzania zasilane przez trzy dmuchawy zlokalizowane w stacji dmuchaw w budynku mechanicznego oczyszczania ścieków oraz odwadniania i higienizacji osadu. Wydajność dmuchaw regulowana jest w sposób automatyczny, na podstawie wskazań sond stężenia tlenu zlokalizowanych w strefach napowietrzania (nitryfikacji). W kolejnym etapie mieszanina ścieków i osadu czynnego odpływa grawitacyjnie do komory rozdzielczej, skąd rozdzielana jest równomiernie na dwa bliźniacze osadniki wtórne. Pompownia flotatu wyposażona jest w pompę zatapialną, która poprzez układ rurociągów tłocznych wyposażonych w armaturę odcinającą i zwrotną przetłacza napływający osad pływający (flotat) do zagęszczaczy grawitacyjnych. Sklarowane w osadnikach wtórnych ścieki oczyszczone odprowadzane są poprzez koryta odpływowe z pilastymi krawędziami przelewowymi do grawitacyjnych rurociągów odpływowych i dalej do komory pomiarowej. Osad zgromadzony przy dnach osadników odprowadzany jest poprzez grawitacyjne rurociągi spustowe wyposażone w armaturę odcinającą do pompowni osadu. Pompownia osadu wyposażona jest w trzy nowe pompy zatapialne posiadające pełną zamienność funkcji, które przez nowy układ rurociągów tłocznych z armaturą odcinającą i zwrotną przetłaczać będą napływający osad do: stref niedotlenionych (denitryfikacji) reaktora biologicznego – osad recyrkulowany, zagęszczaczy grawitacyjnych I i II – osad nadmierny. Osad nadmierny zmagazynowany w zagęszczaczach grawitacyjnych I i II ulega zmianie uwodnienia do poziomu ok. 98%, po czy odprowadzany będzie poprzez grawitacyjne rurociągi spustowe z armaturą odcinającą do instalacji odwadniania i higienizacji osadu zlokalizowanej w budynku mechanicznego oczyszczania ścieków oraz odwadniania i higienizacji osadu. Wody osadowe powstające w zagęszczaczach grawitacyjnych I i II odprowadzane są do kanalizacji wewnętrznej oczyszczalni. W skład instalacji odwadniania i higienizacji osadu wchodzą: pompa nadawy, taśmowa prasa filtracyjna, zespół przygotowania i dozowania polielektrolitu, silos na wapno, przenośnik wapna, przenośnik osadu odwodnionego i wapna wyposażony w strefę mieszania, pompa wody płuczącej, sprężarka. Praca instalacji odwadniania i higienizacji osadu jest sterowana i kontrolowana w sposób automatyczny z możliwością załączania ręcznego. Odwodniony i zhigienizowany osad transportowany jest na przyczepę (lub do kontenera) ustawioną na stanowisku odbioru osadu zlokalizowanym w budynku mechanicznego oczyszczania ścieków oraz odwadniania i higienizacji osadu, skąd przewożony jest do czasowego magazynowania (do 3 m-cy) pod wiatą. Po tymczasowym zmagazynowaniu osad odbierany jest przez podmiot gospodarczy uprawniony do jego przyjmowania i zagospodarowywania lub po spełnieniu wymagań Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych przekazywany będzie do celów wymienionych w przywołanym rozporządzeniu. Komora pomiarowa wyposażona jest w nowy przepływomierz elektromagnetyczny kontrolujący ilość ścieków oczyszczonych odprowadzanych do odbiornika. Dodatkowo w obrębie komory pomiarowej ulokowano układ poboru wody technologicznej, która gromadzona jest w zbiorniku wody technologicznej , skąd poprzez pompownię wody technologicznej wyposażonej w zestaw hydroforowy przetłaczana jest do budynku mechanicznego oczyszczania ścieków oraz odwadniania i higienizacji osadu, gdzie wykorzystywana jest do płukania części zainstalowanych w nim urządzeń technologicznych. Skratki wyseparowane na sicie zintegrowanym ze stacją zlewną są prasowane i transportowane na zewnątrz (do szczelnego pojemnika na odpady). W celu zminimalizowania potencjalnego negatywnego wpływu oczyszczalni na otoczenie powietrze pochodzące z obiektów o zwiększonej emisji zanieczyszczeń gazowych (NH3, H2S) i odorów poddawane jest oczyszczaniu. Powietrze z budynku mechanicznego oczyszczania ścieków oraz odwadniania i higienizacji osadu odsysane jest do biofiltra. Z kolei powietrze ze zbiornika retencyjnego ścieków dowożonych / pompowni ścieków dowożonych odsysane jest do filtra chemiczny. Skratki i piasek zatrzymane w bloku mechanicznego oczyszczania ścieków ( oraz stacji zlewnej ścieków dowożonych gromadzone są w szczelnych pojemnikach na odpady, a następnie odbierane i zagospodarowywane przez uprawniony do prowadzenia tego rodzaju działalności podmiot gospodarczy lub okresowo wywożone na składowisko odpadów komunalnych w Annopolu. Dodatkowo skratki są higienizowane (przesypywanie wapnem). Wszystkie odcieki powstające w trakcie zrzutu ścieków dowożonych, separacji skratek i piasku oraz odwadniania i magazynowania osadu, a także wody osadowe z zagęszczaczy grawitacyjnych I i II i ścieki bytowe z budynku socjalnego kierowane są do kanalizacji wewnętrznej i dalej do głównego ciągu oczyszczania ścieków. Na terenie oczyszczalni opomiarowane są: ilość ścieków przepływających przez oczyszczalnię, napełnienie wszystkich komór/zbiorników o zmiennym poziomie ścieków/osadu, stężenie tlenu rozpuszczonego w strefach napowietrzania (nitryfikacji), ilość, pH, przewodność i temperatura ścieków dowożonych. Układ technologiczny poszczególnych bloków oczyszczania zapewnia ciągłość pracy oczyszczalni niezależnie od ewentualnych awarii poszczególnych jej elementów. Praca oczyszczalni sterowana jest automatycznie za pośrednictwem programu z pełną wizualizacją wszystkich procesów i wskazaniem stanów alarmowych. Program ten wykorzystywał będzie wskazania i stany wszystkich urządzeń oczyszczalni, w tym urządzeń pomiarowych. Rozwiązania takie przy właściwej eksploatacji obiektu zapewnia stabilny przebieg procesów oczyszczania i stały oczekiwany efekt ekologiczny (bezproblemowe spełnienie wymagań dotyczących jakości ścieków oczyszczonych odprowadzanych do odbiornika).